รับทำ music production | รับแต่งเพลง | รับทำเพลง

มาทำความรู้จักกับเครดิตเบื้องหลังการผลิตเพลง

กว่าจะเกิดมาเป็นหนึ่งเพลง อาจจะเคยสงสัยกันครับว่าต้องมีใครดูแลบ้าง หรือบางคนเคยเห็นเมื่อก่อนเวลาอ่านเครดิต
ก็มีเขียนระบุ คำร้อง (หรือเนื้อร้อง) ทำนอง เรียบเรียง มันคืออะไร?เราจะไม่ขอพูดถึงระบบการทำงานแบบค่ายเพลงอิสระ เช่นบางคนจะสามารถทำควบได้มากกว่าหนึ่งอย่าง  แต่ในบทความนี้จะพูดถึงตำแหน่งต่างๆพร้อมกับคำอธิบายในเบื้องต้นเพื่อให้ได้เห็นภาพเหมือนเข้ามาอยู่ในทำการ รับทำเพลง กันแบบมาตรฐานสากลโลกเลยว่าทั้งหมดแล้วจะมีอะไรบ้าง ไปดูกันเลยครับ

โปรดิวเซอร์: Producer 

เป็นตำแหน่งที่ดูแลภาพรวมของเพลงให้ออกไปในแนวทางที่ตั้งเป้าเอาไว้มีความเข้าใจในการกระบวนการผลิตเป็นอย่างดี ต้องมีความรู้ครอบคลุมทุกด้าน และยังต้องเข้าใจเทรนด์เป็นอย่างดีอีกด้วย 

การที่มีโปรดิวเซอร์ กับไม่มีโปรดิวเซอร์ งานจะออกมาแตกต่างกันได้เห็นชัดมาก  ลองนึกภาพเปรียบกับการจะสร้างบ้านขึ้นมาหนึ่งหลัง แต่เราไปจ้างผู้รับเหมา ให้สร้างบ้าน
ผู้รับเหมาก็จะมีไอเดียในการสร้างบ้านเช่นกัน แต่เค้ามองในมุมคนทำงาน ที่ไม่ได้มองเห็นภาพมุมกว้างและขาดวิสัยทัศน์อย่างมาก 

จึงเป็นเหตุผลที่ต้องมีสถาปนิกคอยออกแบบภาพรวมของบ้าน เพลงเองก็เป็นเช่นเดียวกัน 

ผู้อำนวยการผลิต : Executive Producer  

เป็นผู้ที่คอยช่วยเหลือโปรดิวเซอร์ในการสื่อสาร การรวบรวม หาบุคลากรในการทำงานโปรเจคนั้น
จะมีบางค่ายเพลงหรือในต่างประเทศนั้นยกให้ศักดิ์ให้ผู้อำนวยการสูงกว่าโปรดิวเซอร์เพราะต้องมีประสบการณ์ทั้งการผลิตและเข้าใจศักยภาพของคนทำงานเป็นอย่างดีจะเปรียบเหมือนกับพ่อครัวที่มีงบอยู่ในมือ ต้องคอยหาวัตถุดิบ หาคนที่มีฝีมือในการทำงานที่เหมาะกับแนวทางที่กำลังจะทำ 

อีกทั้งผู้อำนวยการผลิต ยังควรจะต้องมีมนุษยสัมพันธ์ที่ดีอีกด้วย การขาดผู้อำนวยการผลิตที่เก่ง ก็อาจะจะทำให้ภาพฝันที่วาดไว้ ไม่สามารถกลายเป็นจริงได้
เนื่องจากขาดคนที่ใช่ในการทำงานหรือต่อให้ได้คนที่ใช่มาแต่เจรจาหรือโน้มน้าวไม่เก่ง งานก็อาจจะออกมาไม่เต็มร้อยได้ 


คำร้อง: Lyrics 

สำหรับเพลงร้องทั่วๆไปนั้น เนื้อหาเพลงที่ปรากฏให้เห็นนั้น หลายคนอาจจะคิดว่าเป็นการประพันธ์โดยนักร้อง หรือตัวศิลปินเองแต่ก็จะไม่ใช่เสมอไปในความเป็นจริงจะมีนักแต่งเพลงเป็นตำแหน่งประจำและเนื้อร้องเป็นหลักอยู่ซึ่งหน้าที่หลักคือการแต่งเนื้อเพลงให้มีความสอดคล้องกับโจทย์ที่วางไว้รวมไปถึงเข้าใบริบทของภาษานั้นๆเป็นอย่างดี เพลงที่ต้องการใช้อารมณ์ความรู้สึก ก็จะต้องมีเทคนิคทางภาษาหรือคาแรกเตอร์ที่เหมาะสม 

การจะเป็นนักเขียนคำร้องที่ดีได้ ต้องเป็นคนที่อ่านเยอะ ชอบดูหนังซีรี่ย์ เข้าใจคนอื่น และที่สำคัญหมั่นเก็บรายละเอียดพวกวลีที่น่าสนใจเพื่อเป็นไอเดียในการแต่งเพลงอัปเดทตลอดเวลา

ทำนอง: Melody  

หลายเพลงที่ติดหูนั้น ถ้าลองได้ถามคนทั่วไป เขาอาจจะจำเนื้อเพลงได้แบบผิดๆถูกๆ แต่จะสังเกตว่า เค้าจะกลับฮัมออกมาเป็นโน้ตได้
ซึ่งในแง่ของกระบวนการผลิตเพลงในเชิงโครงสร้างของเพลงทั้งหมด นักประพันธ์ทำนอง เป็นตำแหน่งที่ (โดยสากลโลก) มีความสำคัญสูงที่สุด
จะพบเห็นได้ว่า กรณีที่มีการฟ้องร้องกันมากที่สุด ก็จะเป็นพาร์ทเมโลดี้เป็นส่วนมากเนื่องจากความสำคัญที่กล่าวไปในข้างต้น 

หน้าที่นี้จะเป็นการแต่งโน้ตหลักให้กับเพลง เพื่อให้สามารถถูกขับร้องให้มีระดับเสียง มีมิติความสั้นยาวของคำร้อง  
และการเป็นแบบหลักสำหรับนำไปเรียบเสียงประสานเพื่อเพลงให้มีมิติมากขึ้นอีกด้วย ซึ่งถ้าเมโลหลักถูกเขียนมาดี ก็จะเป็นกระดูกสันหลังของเพลงที่ไพเราะ จดจำได้ไม่ลืม 

คนที่จะประพันธ์ทำนองเก่ง จะต้องชอบฟังเพลงและมีความสามารถในการเชื่อมโยงตัวโน้ตเข้ากับอารมณ์ที่จะสื่อ จนสร้างอัตลักษณ์ที่ชัดเจนออกมาได้เป็นอย่างดี    

เรียบเรียง: Arrange  

มีเพียงแค่เนื้อร้อง กับเมโลดี้แล้ว ก็ยังไม่เป็นเพลงที่สมบูรณ์ดีนักถ้าขาดตำแหน่งนี้เพลงจึงจำเป็นต้องมีผู้ที่ออกแบบดนตรี หรือที่เรียกกันว่านักเรียบเรียงเสียงประสานดนตรีซึ่งเป็นการสร้างโลกของเสียงดนตรีให้เกิดขึ้นจริง เช่นการมีเสียงกลอง เสียงกีต้าร์ เสียงเบส ไวโอลิน ซาวด์เอฟเฟต ล้วนแล้วต้องมีการออกแบบก่อนโดยตำแหน่งนี้ 

โดยจะอ้างอิงจากเนื้อหาของเพลง เสียงของคนร้องหลัก และแนวทางที่ถูกกำหนดโดยโปรดิวเซอร์ หรืออย่างบางที่ก็จะเป็นการใช้สไตล์หลักของกลุ่มศิลปิน
เป็นผู้ออกแบบเองเนื่องจากเป็นแนวทางเอกของวงนั้นๆ  ดังนั้นคนที่ชอบฟังเพลงหลากหลายแนว ชอบเรื่องของซาวด์ ชอบเล่นดนตรี ชอบศึกษาทฤษฎีทดลองสิ่งใหม่ๆราวกับคนที่ปรุงอาหารคิดเมนูใหม่เพื่อให้คนชิมประทับใจ ก็จะเหมาะกับตำแหน่งนี้เป็นอย่างมาก

สตูดิโอบันทึกเสียง  : Recordedby ……… Studio  

สตูดิโอบันทึกเสียง จะมีผู้ดูแลการบันทึกเสียงโดยผู้ที่มีความชำนาญ ด้านการอัดเครื่องเสียงต่างๆ การคุมอัดนักร้อง หรือซาวด์เอ็นจิเนียร์
คนที่มีประสบการณ์ ก็จะมีเทคนิคการควบคุมน้องร้องนักดนตรี เพื่อให้เกิดเสียงที่ดียิ่งขึ้นระหว่างการอัด
งานศิลปะมักจะมีพื้นที่ในการสร้างสรรค์ได้อย่างไม่จบสิ้นฉันใด  ไอเดียใหม่ๆก็จะมีให้ได้ค้นหามากขึ้นฉันนั้น
เทคนิคที่ดีระดับเทพๆในหลายๆครั้ง ก็เกิดจากการทำงานรวมหัวหน้างานนี่แหละครับ   

แต่ก็จะมีหลายกรณีที่จบกระบวนการโดยไม่ผ่านการใช้สตูดิโอ ซึ่งสามารถทำได้เช่นกันแต่ในการทำงานจริงระดับโลก
การใช้ทรัพยากรคนจริงในการทำงาน ที่สามารถขับประสิทธิภาพของงานเพลงได้ดีกว่าการใช้คอมพิวเตอร์ เพียงลำพัง 

นักร้อง: Vocalist

เพลงร้องก็ย่อมต้องมีนักร้องหลัก ซึ่งในวงการเพลงป้อปโดยหูของคนทั่วไปนั้น เสียงร้องมีความสำคัญที่สุด
เพราะถ้าเสียงร้องไม่ดีคนฟังจะรู้สึกว่าเพลงนั้นขาดคุณภาพต่อให้เพลงนั้นถูกออกแบบมาดีแค่ไหนก็ตาม 
ในตำแหน่งของนักร้องจะต้องมีความเข้าใจอารมณ์ บริบทของเพลง ต้องศึกษาเทคนิคการร้องก่อน ตามโจทย์ที่ถูกวางไว้
สำหรับงานด้านเพลงสำหรับศิลปินนั้นจะมีความอิสระกว่าแต่ก็มีข้อพิจารณาหลักๆเช่นกัน คือ การมีเสียงร้องที่เอกลักษณ์มีความแตกต่างอย่างโดดเด่น
ฟังแล้วต้องนึกถึงเจ้าตัวเท่านั้นไม่ใช่เสียงเหมือนคนอื่นก็จะทำให้ยกระดับเพลงนั้นขึ้นมาได้เหนือเพลงอื่นๆขึ้นไปอีก  

นักดนตรี: Instruments , Musicians 

ถึงคนทั่วไปจะมองว่านักร้องเป็นองค์ประกอบสำคัญที่สุดของเพลง แต่ถ้ามองในมุมของกระบวนการทำงานเพลงแล้ว
เสียงร้องก็เป็นซาวด์ชนิดหนึ่งและก็มีซาวด์อีกส่วนหนึ่งที่เข้ามามีบทบาทอย่างมากซึ่งนั้นก็คือเสียงดนตรีที่ขับเล่นโดยนักดนตรีนั่นเอง

หลายเพลงจะมิติมากขึ้นโดยนักดนตรีทีมีความชำนาญถ่ายทอดฝีมือลงเข้าไปในรายละเอียดการเล่นเครื่องนั้นๆสามารถเล่นได้หลากหลายเพื่อให้ทำตามโจทย์ได้ไม่ต่างกับนักร้องซึ่งในเมืองนอกถึงกับต้องมีทีมที่ระดับเครื่องดนตรีเฉพาะด้าน เช่น รับอัดพวกเครื่องสาย ไวโอลินเซลโล่ เป็นต้น 

ในขณะท่ีเพลงถูกออกแบบมาอย่างดีโดยนักเรียบเรียงเสียงประสานแล้ว นักดนตรี ก็ต้องมีความชำนาญ เก่งมากพอเพื่อให้เล่นได้ดี หรือเหนือกว่าที่ถูกออกแบบไว้ ก็จะทำให้เพลงมีความน่าฟังยิ่งขึ้นไปอีก

ตัดต่อเสียง: Sound Editor

เป็นกระบวนการเล็กๆที่ต้องหยิบพูดถึงเนื่องจากก่อนที่จะได้เพลงที่สมบูรณ์การที่มีวัตถุดิบพอดี ไม่ขาดไม่เกิน
จึงต้องมีคนจัดการเพื่อให้ทุกอย่างพร้อมที่จะถูกส่งไปต่อไปยังพาร์ทสุดท้าย เช่นในการอัดบันทึกเสียงนักร้องนักดนตรีนั้น
ก็มีเสียงที่ไม่จำเป็นเกิดขึ้นเช่นเสียงรบกวน เสียงหายใจที่ดังเกินไป หรือปรับออโต้จูนเพื่อให้โน้ตตรง
ซึ่งถือเป็นพาร์ทการตัดต่อเสียงเพื่อเติมเต็มให้เสียงนั้นสูมบูรณ์ได้ 

ในหลายๆครั้งคนที่ดูแลในส่วนนี้จะเป็นผู้ที่ดูแลการอัดบันทึกเสียง  ซึ่งจะแยกกันกับผู้ดูแลด้านการปรับแต่งเสียงหรือพาร์ทมิกซ์และชอบสับสนกัน 

มิกซ์: Mix 

เปรียบเทียบเหมือนภาพที่ถูกถ่าย ที่ต้องมีการรีทัชภาพให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น เสียงก็จะทำเช่นเดียว โดยยกตัวอย่างอีกให้เห็นภาพ
ลองนึกตามนะครับ เสียงร้อง 1 เสียง เสียงเบส 1 เสียง เสียงกีต้าร์ 1 เสียง เสียงคีย์บอร์ด 1 เสียง เสียงกลอง ที่มีมากกว่า 1 เสียงเช่น กระเดื่องเสียงสแนร์  เสียงไฮแฮททั้งหมด 3 เสียง รวมเป็น7 เสียงเอาแค่นี้ก่อนถ้าเอาทุกเสียงที่ถูกอัดบันทึกขึ้นมามารวมกันเลยโต้งๆเลย คิดว่าจะเป็นอย่างไร 

คำตอบคือจะมีปัญหาครับเสียงที่ขาดสมดุล เพราะว่าแต่ละเสียง จะมีความดังเบาไม่เท่ากัน มีคาแรกเตอร์ที่ทั้งเสริมและขัดกัน  บางเสียงอาจจะมีตำแหน่งที่ขวางกับอีกเสียงหนึ่ง
เช่นพอเอามารวมกัน ไม่ได้ยินเสียงร้อง เสียงเบสดังกลบหมด คีย์บอร์ดฟังไม่ชัด จึงต้องมีตำแหน่งที่มีความรู้ความสามารถด้านวิศวกรรมเสียง จัดมิติ
ใช้อุปกรณ์เฉพาะทางสำหรับเสียงเพื่อเข้ากระบวนการให้องค์ประกอบทุกชิ้นส่วนลงตัว ซึ่งกระบวนการดังกล่าวยังถือเป็นศิลปะอีกแขนงนึงเพื่อออกแบบให้ซาวด์ดนตรีประกอบมีความน่าฟังมากยิ่งขึ้น เราเรียกมันว่าการ "มิกซ์ " นั่นเอง ซึ่งนอกจากจะทต้องมีความรู้ความเข้าใจด้านเสียงแล้วยังต้องมีเทสด้านซาวด์ที่ดีอีกด้วย

มาสเตอร์: Master 

สมมุติว่าคุณมีรูปถ่ายของคุณที่ถ่ายมาจากสตูดิโอที่ถ่ายเสร็จรีทัชเรียบร้อยแล้ว แต่คุณต้องไปลงในหน้าเฟซบุ๊ค ใช้ลงอินสตาแกรม ใช้ยื่นสมัครงาน แต่ละที่ก็ต้องการขนาดของรูปที่แตกต่างกันถูกต้องไหมครับ เพลงก็เหมือนกันครับ
เพลงเวลาเอาไปลงในที่อื่นๆนั้น ก็จะต้องเข้าใจธรรมชาติของแพลตฟอร์มที่เอาไปลงด้วยครับ
และเพลงมีการนำไปลงในกว้างมาก เช่น คลื่นวิทยุ เว็บไซต์ โซเชียลมีเดีย อีเว้นท์ เสียงรอสาย และอื่นๆอีกมากมาย
 
ด้วยแตกต่างของค่าไฟล์นี้ ซาวด์เอนจิเนียร์จะเป็นผู้ดูและในส่วนนี้กับกระบวนการที่เรียกว่าการ "มาสเตอร์"

การมาสเตอร์นั้นยังเป็นการ เปรียบเทียบ เพลงของเรา เข้ากับเพลงอื่นๆที่เคยถูกสร้างมาอีกด้วยว่า เพลงของเรามีระดับความดังโดยรวมที่เหมาะสมแล้วรึยังเคยมีนะครับที่เพลงถูกเอาไปลงโดยไม่ได้ทำการมาสเตอร์ ปรากฎว่า เพลงนั้นมีระดับเสียงที่เบาที่สุดในบรรดาเพลย์ลิสต์ในเซ็ทนั้นจนเป็นที่สังเกตได้ดังนั้น พาร์ทนี้ข้ามไม่ได้เด็ดขาด   


เป็นอย่างไรกันบ้างครับกับกระบวนการทั้งหมด ซึ่งในความเป็นจริงก็จะมีบางกรณีที่ต้องใช้บุคลากรมากขึ้นตามขนาดของโปรเจคนั้นๆ แต่จากที่กล่าวไปข้างต้นนั้น นับว่าเป็นกระบวนการมาตรฐานที่ต้องมีในการผลิตเพลงเพื่อให้มีคุณภาพเทียบเท่ากับเพลงที่เราได้ยินกันทุกวันนี้ หากขาดไปตำแหน่งใดแหน่งหนึ่งก็จะทำให้การทำเพลงขาดความสมบูรณ์ได้

Soulbeaver บริษัททำเพลง ยินดีให้คำปรึกษา


บทความที่น่าสนใจ

© 2021 SOUL BEAVER. All Right Reserved.​​​